Ανοδική πορεία για το πρωτογενές πλεόνασμα της Ελλάδας προανήγγειλε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας αποκλειστικά στην ΕΡΤ από την Ουάσιγκτον, στο περιθώριο της εαρινής συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Ο υπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων μέτρων στήριξης για τους πολίτες, εξαρτώντας τις τελικές αποφάσεις από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και την πορεία της ενεργειακής κρίσης.
Τι είπε ο Πιερρακάκης για το πλεόνασμα
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ήταν κατηγορηματικός: «Είναι δεδομένο ότι η επίδοση του πρωτογενούς και του συνολικού πλεονάσματος θα είναι καλύτερη από το αναμενόμενο». Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η ακριβής εικόνα θα αποτυπωθεί τις επόμενες ημέρες, όταν θα έχουν οριστικοποιηθεί τα στοιχεία. Ο υπουργός τόνισε πως ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος δεν ταυτίζεται αυτόματα με την αύξηση που θα προκύψει στο πλεόνασμα, καθώς η Ελλάδα υπόκειται στον κανόνα δαπανών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οφείλει να συνεννοηθεί με τις Βρυξέλλες για το ακριβές περιθώριο που μπορεί να αξιοποιηθεί. Παράλληλα, επανέλαβε τη δέσμευση της κυβέρνησης: «Τα χρήματα αυτά γυρνάνε πίσω στην κοινωνία, γυρνάνε πίσω σε κάθε πολίτη», αναφέρθηκε δε στη μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή της Μεταπολίτευσης που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ ως απόδειξη αυτής της κατεύθυνσης.
Σχετικά με τις προβλέψεις του ΔΝΤ για επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,8% έναντι 2,4% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός, ο υπουργός σημείωσε ότι το Ταμείο είναι παραδοσιακά πιο συντηρητικό στις εκτιμήσεις του. Εξήγησε ότι η τάση αναθεώρησης προς τα κάτω της ανάπτυξης και προς τα πάνω του πληθωρισμού είναι γενικευμένη διεθνώς, επισημαίνοντας ότι κάθε χώρα και η Ευρωζώνη συνολικά κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Ο Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία εισέρχεται στην παρούσα συγκυρία από ισχυρότερη αφετηρία, με υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, πρωτογενή πλεονάσματα και ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, αποτέλεσμα της μείωσης της φοροδιαφυγής, της αύξησης των επενδύσεων και της ενίσχυσης των εξαγωγών.
Η ενεργειακή κρίση και οι κίνδυνοι από τα Στενά του Ορμούζ
Κεντρικό σημείο της συνέντευξης αποτέλεσε η κρίση στα Στενά του Ορμούζ, την οποία ο Πιερρακάκης χαρακτήρισε «σοβαρότατη». Επικαλούμενος στοιχεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας, εκτίμησε ότι υπάρχει κίνδυνος η κατάσταση να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές κρίσεις παγκοσμίως, εφόσον δεν αποκατασταθεί άμεσα η ροή εφοδιασμού. Οι απώλειες στην προσφορά πετρελαίου ανέρχονται ήδη σε περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, επίπεδο που υπερβαίνει τις κρίσεις της δεκαετίας του 1970, ενώ στο φυσικό αέριο η μείωση σε ετήσια βάση εκτιμάται ότι μπορεί να φθάσει τα 110 BCM. Ο υπουργός τόνισε ότι η λέξη-κλειδί είναι η διάρκεια της κρίσης: διαφορετικά δεδομένα δημιουργούνται αν η αναταραχή κρατήσει δύο εβδομάδες και εντελώς διαφορετικά αν παραταθεί για δύο ή τρεις μήνες.
Ο Πιερρακάκης παραδέχθηκε ότι ο πληθωρισμός ανησυχεί την κυβέρνηση, καθώς μεταφράζεται σε ακρίβεια και ασκεί πιέσεις στα εισοδήματα των νοικοκυριών. Η κυβερνητική στρατηγική κινείται σε δύο επίπεδα: αφενός στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω φορολογικών παρεμβάσεων και αφετέρου στη λήψη στοχευμένων μέτρων στήριξης. Ανάμεσα στα ήδη ανακοινωθέντα μέτρα, ο υπουργός ανέφερε τη στήριξη στο diesel, το fuel pass και την ενίσχυση για τα λιπάσματα, διαβεβαιώνοντας ότι οι παρεμβάσεις θα γίνουν ανάλογα με τα δεδομένα και τον διαθέσιμο χώρο. «Ο πιο συστηματικός τρόπος να στηρίξεις τους πολίτες είναι να αυξήσεις το διαθέσιμο εισόδημά τους», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Πιέσεις στο λιανεμπόριο και αιτήματα επιχειρήσεων
Στο εγχώριο μέτωπο, η φετινή πασχαλινή περίοδος αποκάλυψε με τον πιο έντονο τρόπο τη δυσχερή κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Η κατανάλωση κινήθηκε σε χαμηλά επίπεδα και οι προσδοκίες της αγοράς δεν επαληθεύτηκαν, με κλάδους όπως η ένδυση και η υπόδηση να καταγράφουν υποτονική κίνηση. Οι έμποροι αντιμετώπισαν από τη μία πλευρά τη συρρίκνωση των τζίρων λόγω χαμηλής κατανάλωσης και από την άλλη αυξημένα λειτουργικά κόστη που προέκυψαν από την άνοδο των τιμών της ενέργειας, άμεση συνέπεια της γεωπολιτικής αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή. Το αυξημένο κόστος του πασχαλινού τραπεζιού περιόρισε περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Μπροστά σε αυτή την εικόνα, οι επιχειρηματικοί φορείς ζητούν άμεσες παρεμβάσεις. Στην πρώτη γραμμή των αιτημάτων βρίσκεται η μείωση της φορολογίας στα καύσιμα και στα βασικά αγαθά, ώστε να ανακουφιστεί το κόστος τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές. Επίσης, ζητείται νέα ρύθμιση οφειλών σε έως 120 δόσεις, η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, καθώς και η κατάργηση ή μείωση της προκαταβολής φόρου. Η συσσώρευση υποχρεώσεων σε συνδυασμό με τη μειωμένη ρευστότητα εντείνει την ανησυχία για νέο κύμα λουκέτων, αν δεν υπάρξει άμεση ανταπόκριση από την κυβέρνηση.
