Η αμερικανική Γερουσία απέρριψε στις 15 Απριλίου 2026 δύο ψηφίσματα που στόχευαν να αποτρέψουν πωλήσεις στρατιωτικού εξοπλισμού στο Ισραήλ, συνολικής αξίας σχεδόν 450 εκατομμυρίων δολαρίων. Παρά την αποτυχία των προτάσεων, η ψηφοφορία ανέδειξε μια ιστορικά υψηλή υποστήριξη από τους Δημοκρατικούς γερουσιαστές, καταγράφοντας σαφή μετατόπιση στο εσωτερικό του κόμματος. Πρωταγωνιστής των πρωτοβουλιών ήταν ο ανεξάρτητος γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, ο οποίος επικαλέστηκε δημοσκόπηση σύμφωνα με την οποία το 60% των Αμερικανών, συμπεριλαμβανομένων των τριών τετάρτων των Δημοκρατικών, τάσσεται κατά της αποστολής όπλων στο Ισραήλ.
Τι έγινε στη Γερουσία
Ο Μπέρνι Σάντερς κατέθεσε δύο Κοινά Ψηφίσματα Αποδοκιμασίας, τον μοναδικό επίσημο μηχανισμό με τον οποίο το Κογκρέσο μπορεί να μπλοκάρει μια πώληση όπλων. Η πρώτη πρόταση αφορούσε την αναστολή πώλησης μπουλντόζων Caterpillar D-9 αξίας 295 εκατομμυρίων δολαρίων, τα οποία ο Σάντερς υποστήριξε ότι θα χρησιμοποιούνταν για κατεδαφίσεις κατοικιών στη Δυτική Όχθη, τη Γάζα και τον Λίβανο. Υπέρ της αποτροπής της πώλησης ψήφισαν 40 από τους 47 Δημοκρατικούς γερουσιαστές, ωστόσο η πρόταση απορρίφθηκε με 59 ψήφους κατά, στην πλειονότητά τους Ρεπουμπλικανικές. Η δεύτερη πρόταση αφορούσε την παρεμπόδιση πώλησης βομβών βάρους 1.000 λιβρών αξίας 152 εκατομμυρίων δολαρίων, τις οποίες ο Σάντερς χαρακτήρισε όπλα προοριζόμενα για χρήση από τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις (IDF) σε Γάζα και Λίβανο. Την πρόταση αυτή στήριξαν 36 Δημοκρατικοί, αλλά και αυτή απορρίφθηκε, με 63 γερουσιαστές να ψηφίζουν κατά.
Αξιοσημείωτο είναι ότι επτά Δημοκρατικοί γερουσιαστές καταψήφισαν τις προτάσεις Σάντερς, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Δημοκρατικών, Τσακ Σούμερ, καθώς και οι Ρίτσαρντ Μπλούμενταλ, Κρις Κουνς, Κάθριν Κορτέζ Μάστο και Τζον Φέτερμαν. Η διαίρεση αυτή αναδεικνύει τις εσωτερικές αντιθέσεις που διαπερνούν το Δημοκρατικό Κόμμα σε ένα από τα πιο φορτισμένα γεωπολιτικά ζητήματα της εποχής. Παρά τις αποτυχίες, τα νούμερα καθαυτά αφηγούνται μια ιστορία ραγδαίας αλλαγής στο εσωτερικό του κόμματος.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Η αναλύτρια Μάι Ελ-Σαντάνι χαρακτήρισε «απολύτως ιστορική» την ψήφο των 40 γερουσιαστών υπέρ της απόρριψης πώλησης των μπουλντόζων, τονίζοντας ότι το αντίστοιχο νούμερο το προηγούμενο έτος ήταν μόλις 27. «Παρότι το μέτρο απορρίφθηκε, η τάση αλλάζει», σημείωσε χαρακτηριστικά. Ο Σάντερς με τη σειρά του δήλωσε ότι «περισσότερο από το 80% των Δημοκρατικών ψήφισε υπέρ του μπλοκαρίσματος της στρατιωτικής βοήθειας», υπογραμμίζοντας ότι η τάση αυτή αντικατοπτρίζει τη βούληση της κομματικής βάσης. Παρόμοιες πρωτοβουλίες το 2024 και το 2025 είχαν συγκεντρώσει σαφώς μικρότερη υποστήριξη, ενώ ο αριθμός των γερουσιαστών που τάσσονται υπέρ τέτοιων περιορισμών έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια.
Η Αλεξάντρια Οκάσιο Κορτέζ έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να στηρίξει καμία μορφή χρηματοδότησης προς το Ισραήλ, ακόμη και για αμυντικά συστήματα. Ο βουλευτής Ρο Κάνα μίλησε για «την ταχύτερη μεταβολή κοινής γνώμης που έχουμε δει σε οποιοδήποτε ζήτημα». Μέχρι πρόσφατα, η αμφισβήτηση της χρηματοδότησης ακόμη και του αμυντικού συστήματος Iron Dome θεωρούνταν ακραία θέση στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος. Σήμερα, ολοένα και περισσότεροι βουλευτές δηλώνουν ότι δεν μπορούν να στηρίξουν ούτε την αμυντική βοήθεια, γεγονός που σηματοδοτεί βαθιά ιδεολογική ανατροπή.
Καθοριστικός παράγοντας για τη μεταστροφή αυτή φαίνεται να είναι η αμερικανική εμπλοκή στον πόλεμο με το Ιράν, καθώς και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ σε Γάζα, Λίβανο και Ιράν. Το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως απομακρυσμένη εξωτερική πολιτική, αλλά ως κρίση με άμεσο κόστος για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους. Δημοκρατικοί βουλευτές σε αμφίρροπες εκλογικές περιφέρειες περιγράφουν έντονη πίεση από ψηφοφόρους και ακτιβιστές, ιδιαίτερα μέσω των κοινωνικών δικτύων, καθώς η στάση απέναντι στο Ισραήλ γίνεται βασικό πολιτικό κριτήριο για μεγάλο τμήμα της κομματικής βάσης.
Τι ακολουθεί
Οι ψηφοφορίες αυτές δεν αλλάζουν άμεσα την αμερικανική εξωτερική πολιτική, ωστόσο αποτυπώνουν με ανάγλυφο τρόπο την εσωτερική δυναμική που διαμορφώνεται στο Δημοκρατικό Κόμμα. Η αυξανόμενη πίεση από τη βάση, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αναμένεται να επηρεάσει τη στάση περισσότερων γερουσιαστών σε μελλοντικές ψηφοφορίες. Παράλληλα, οι δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου περί σταδιακής απεξάρτησης από την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια ερμηνεύονται από ορισμένους ως σήμα ότι η Ουάσιγκτον ενδέχεται να επανεξετάσει τους όρους της στρατιωτικής χρηματοδότησης. Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν η πλειοψηφία των Δημοκρατικών θα αλλάξει κατεύθυνση, αλλά πόσο γρήγορα αυτή η κομματική μετατόπιση θα μετατραπεί σε επίσημη πολιτική θέση.
