Η Γαλλία προστίθεται στις χώρες που καταδικάζουν τις επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ εναντίον του Πάπα Λέοντα ΙΔ’, με τον υπουργό Εξωτερικών Ζαν Νοέλ Μπαρό να χαρακτηρίζει τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου απαράδεκτες. Η τοποθέτηση του Γάλλου υπουργού ακολουθεί παρόμοια αντίδραση από την Ιταλία, διαμορφώνοντας ένα ευρωπαϊκό μέτωπο αποδοκιμασίας απέναντι στον Λευκό Οίκο. Το ζήτημα ξέσπασε μετά από παθιασμένη ομιλία του ποντίφικα κατά του πολέμου στη Μέση Ανατολή στις 11 Απριλίου, η οποία προκάλεσε την οργή του Αμερικανού προέδρου.
Τι είπε ο Γάλλος ΥΠΕΞ για τις δηλώσεις Τραμπ
Ο Ζαν Νοέλ Μπαρό μίλησε στο ραδιοφωνικό δίκτυο RadioJ και έστειλε σαφές μήνυμα προς την Ουάσιγκτον: οι επιθέσεις εναντίον του Πάπα δεν γίνονται αποδεκτές από τη Γαλλία. «Δεν τις κατανοώ και δεν πιστεύω πως είναι αποδεκτές, υπό την έννοια ότι η αποστολή του ποντίφικα είναι να απευθύνει έκκληση για ειρήνη και για αδελφοσύνη σε όλα τα μέρη και σε όλες τις περιστάσεις», τόνισε χαρακτηριστικά. Η δήλωση αυτή αποτελεί ανοιχτή διαφωνία με τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει τον Πάπα «αδύναμο» και «υπερβολικά φιλελεύθερο». Ο Μπαρό δεν περιορίστηκε σε ήπια διατύπωση — επέλεξε τη λέξη «αποδεκτές» με σαφή πρόθεση να σηματοδοτήσει ευρωπαϊκή αντίθεση στη ρητορική του Αμερικανού προέδρου.
Η κριτική του Τραμπ κατά του Πάπα Λέοντα ΙΔ’ εκτυλίχθηκε δημόσια και με ιδιαίτερη ένταση. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην αεροπορική βάση Άντριους στο Μέριλαντ, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι «δεν είναι μέγας θαυμαστής» του ποντίφικα. Πρόσαψε στον Πάπα ότι δεν ενδιαφέρεται για τον αγώνα εναντίον της εγκληματικότητας, αλλά και ότι δεν αντιτίθεται στο ενδεχόμενο το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό οπλισμό. Η αφορμή ήταν η ομιλία του Πάπα στις 11 Απριλίου, στην οποία ο ποντίφικας καταδίκασε με έντονο τρόπο τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν.
Αντιδράσεις Ευρώπης — Ιταλία και Γαλλία μιλούν με μία φωνή
Η Γαλλία δεν ήταν η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που πήρε θέση. Την περασμένη Δευτέρα, η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι είχε ήδη χαρακτηρίσει «απαράδεκτες» τις δηλώσεις του Τραμπ εναντίον του ποντίφικα. Η τοποθέτηση της Μελόνι έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ίδια θεωρείται από τους πλέον στενούς Ευρωπαίους συμμάχους του Αμερικανού προέδρου. Η κριτική της, επομένως, δεν ερμηνεύθηκε ως εχθρική χειρονομία αλλά ως ειλικρινής αποστασιοποίηση σε ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την Καθολική Εκκλησία και την ευρωπαϊκή πολιτική κουλτούρα. Ο συνδυασμός Ιταλίας και Γαλλίας στην ίδια κριτική κατεύθυνση δείχνει ότι η ευρωπαϊκή αντίδραση υπερβαίνει τα παραδοσιακά πολιτικά χαρακτηριστικά δεξιού και αριστερού.
Ο Πάπας Λέων ΙΔ’ έχει εμφανιστεί ως έντονα ειρηνόφιλη φωνή από την έναρξη της θητείας του. Η ομιλία της 11ης Απριλίου εντάσσεται σε μια σειρά τοποθετήσεων του Βατικανού υπέρ της διπλωματίας και κατά της στρατιωτικής κλιμάκωσης. Ο Τραμπ αντέδρασε με ιδιαίτερη οξύτητα, χαρακτηρίζοντας τον ποντίφικα «αδύναμο» — χαρακτηρισμός που ακούγεται ασυνήθιστος για έναν Αμερικανό πρόεδρο απέναντι στον επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας. Οι Ευρωπαίοι εταίροι ανησυχούν ότι η ρητορική αυτή υπονομεύει τους δεσμούς μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Τι ακολουθεί — Η ένταση ΗΠΑ-Ευρώπης παραμένει
Οι τοποθετήσεις Γαλλίας και Ιταλίας δεν συνοδεύτηκαν από επίσημη κοινή δήλωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο στέλνουν ένα σαφές πολιτικό μήνυμα στην Ουάσιγκτον. Η επιλογή του Μπαρό να μιλήσει μέσω ραδιοφώνου, σε μεγάλο κοινό, και όχι μέσα από διπλωματικά κανάλια, υποδηλώνει ότι η Γαλλία επιθυμεί η κριτική της να ακουστεί δημόσια και να φτάσει στη γαλλική κοινή γνώμη. Η σύγκρουση του Τραμπ με τον Πάπα τοποθετείται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο έντασης μεταξύ ΗΠΑ και παραδοσιακών δυτικών συμμάχων, σε μια περίοδο που η Μέση Ανατολή παραμένει σε αναβρασμό και οι γεωπολιτικές ισορροπίες ανατρέπονται. Το Βατικανό δεν έχει εκδώσει επίσημη αντίδραση στις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, αφήνοντας στους Ευρωπαίους ηγέτες τον ρόλο του εκφραστή της αντίθεσης.
