Χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για το 2026 προβλέπει το ΙΟΒΕ στην τελευταία τριμηνιαία έκθεσή του, με την ελληνική οικονομία να αναμένεται να κινηθεί στο 1,8% στο βασικό σενάριο — έναντι 2,2% που κατέγραψε το 2025. Η επιβράδυνση αποδίδεται στη διεθνή αβεβαιότητα, τις ενεργειακές πιέσεις που πηγάζουν από την ένταση στη Μέση Ανατολή και το αυξημένο κόστος χρήματος στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, η δημοσιονομική εικόνα παραμένει ισχυρή, με σημαντική υπεραπόδοση στα πλεονάσματα κατά τους πρώτους μήνες του έτους.
Τι έδειξε η τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ
Το τέταρτο τρίμηνο του 2025 η ελληνική οικονομία εμφάνισε ισχυρή δυναμική: το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,4%, από 2,1% του τρίτου τριμήνου, ξεπερνώντας με άνεση τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που διαμορφώθηκε στο 1,2%. Η επίδοση αυτή στηρίχθηκε στην ιδιωτική κατανάλωση, στις πάγιες επενδύσεις και στη βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου. Παρά την καλή εκκίνηση, το ΙΟΒΕ επιλέγει πιο συγκρατημένες προβλέψεις για το σύνολο του 2026, λόγω της επιδείνωσης του γεωπολιτικού κλίματος.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο, οι πάγιες επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 10,2%, με τις ιδιωτικές επενδύσεις να ξεχωρίζουν με άνοδο 14%. Οι εξαγωγές προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 2,6%, ενώ οι εισαγωγές θα αυξηθούν περισσότερο, στο 3,9%, γεγονός που υποδηλώνει συνεχή πίεση στο εξωτερικό ισοζύγιο. Η ιδιωτική κατανάλωση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 1,7%, ενώ η δημόσια κατανάλωση θα κινηθεί στο +0,9%. Αν οι συνθήκες χειροτερεύσουν, ο ρυθμός ανάπτυξης μπορεί να υποχωρήσει στο 1,4% στο δυσμενές σενάριο.
Το ΙΟΒΕ αφήνει ανοιχτό και ένα θετικό σενάριο, σύμφωνα με το οποίο η ανάπτυξη μπορεί να ξεπεράσει οριακά το 2%. Αυτό θα γίνει εφόσον οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν ελεγχόμενες και ο τουρισμός κινηθεί καλύτερα των αρχικών προσδοκιών, με στροφή επιπλέον τουριστών προς την Ελλάδα λόγω των γεωπολιτικών αναταραχών αλλού.
Πληθωρισμός, αγορά εργασίας και δημοσιονομική εικόνα
Στο μέτωπο των τιμών, το ΙΟΒΕ ενισχύει τον τόνο της προειδοποίησης. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3% με βάση τον ΔΤΚ και στο 3,1% με βάση τον εναρμονισμένο δείκτη. Σημαντικές αυξήσεις καταγράφηκαν σε τρόφιμα, ένδυση, διαμονή και εστίαση, ενώ μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή ενισχύθηκαν επιπλέον οι πιέσεις στην ενέργεια και στις μεταφορές. Για το σύνολο του 2026, ο μέσος πληθωρισμός εκτιμάται στο 3,5% στο βασικό σενάριο και έως 4,5% στο δυσμενές, με σαφείς ανοδικούς κινδύνους.
Στην αγορά εργασίας, η ανεργία αναμένεται να συνεχίσει να υποχωρεί, έστω με βραδύτερους ρυθμούς. Το ΙΟΒΕ εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 8,5% στο βασικό σενάριο ή στο 8,8% στο δυσμενές — παραμένοντας πάντως σε μονοψήφια επίπεδα για πρώτη φορά μετά από χρόνια. Η κατανάλωση παραμένει βασικός μοχλός ανάπτυξης, ωστόσο με ηπιότερους ρυθμούς, καθώς η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος αντισταθμίζεται από την άνοδο των τιμών και τη χαμηλή αποταμίευση.
Η δημοσιονομική εικόνα, ωστόσο, εμφανίζεται ισχυρή. Για την περίοδο Ιανουαρίου–Φεβρουαρίου 2026, καταγράφεται πλεόνασμα 898 εκατ. ευρώ έναντι στόχου για οριακό έλλειμμα 97 εκατ. ευρώ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε τα 2,99 δισ. ευρώ έναντι στόχου 1,957 δισ. ευρώ. Για το 2025, το πρωτογενές πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται στο 3,7% του ΑΕΠ, με στόχο 2,8% για το 2026. Παράλληλα, το δημόσιο χρέος αποκλιμακώνεται στο 138,2% του ΑΕΠ από 145,9% προηγουμένως.
Τι ακολουθεί: κινδύνοι και μέτρα στήριξης
Πρόσθετη πίεση για την οικονομία προέρχεται από το κόστος χρηματοδότησης. Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι η άνοδος των επιτοκίων επηρεάζει άμεσα μια χώρα με υψηλό χρέος που πρέπει να αναχρηματοδοτείται. Το κόστος νέου δανεισμού στο 10ετές ομόλογο διαμορφώθηκε στο 3,4% τον Φεβρουάριο του 2026, ενώ τα επιτόκια νέου δανεισμού των επιχειρήσεων αυξήθηκαν στο 4,1%. Αυτό σημαίνει ακριβότερο δανεισμό σε μια περίοδο που οι νέες παραγωγικές επενδύσεις κρίνονται απαραίτητες για να διατηρηθεί ο ρυθμός μεγέθυνσης.
Η κυβέρνηση έχει ήδη ανταποκριθεί στις προκλήσεις, προχωρώντας σε έκτακτα μέτρα στήριξης ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων. Το ΙΟΒΕ τονίζει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει την ελληνική οικονομία μέσω πολλαπλών καναλιών — πληθωρισμός, τουρισμός, ροές κεφαλαίων και γεωπολιτική έκθεση — καθιστώντας την παρακολούθηση των εξελίξεων και την ετοιμότητα για πρόσθετα μέτρα κεντρική προτεραιότητα για το υπόλοιπο του 2026.
