Νέο πρόγραμμα επιδότησης για την αντικατάσταση παλαιών οχημάτων με ηλεκτρικά αυτοκίνητα ανακοίνωσε η κυβέρνηση, στο πλαίσιο του Κλιματικού και Κοινωνικού Σχεδίου (ΚΚΣ) που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Πρόκειται για μια από τις μεγαλύτερες παρεμβάσεις ανανέωσης στόλου οχημάτων των τελευταίων δεκαετιών, με στόχο τη μείωση των ρύπων και την ενίσχυση της πράσινης κινητικότητας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επιδότηση ηλεκτρικού αυτοκινήτου για νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις που αδυνατούν να ανταπεξέλθουν μόνα τους στο κόστος αγοράς. Η πιλοτική εφαρμογή τοποθετείται μέσα στο 2026, με σταδιακή επέκταση σε πανελλαδικό επίπεδο.
Τι περιλαμβάνει η επιδότηση ηλεκτρικού αυτοκινήτου
Το ΚΚΣ παρέχει σημαντικά οικονομικά κίνητρα σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις που επιθυμούν να αντικαταστήσουν τα παλαιά, ρυπογόνα οχήματά τους με νέα χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών ρύπων. Το κόστος αγοράς ενός νέου «καθαρού» οχήματος εκτιμάται γύρω στις 30.000 ευρώ, αλλά το πρόγραμμα διαμορφώνει ένα ολοκληρωμένο πακέτο στήριξης που καθιστά την αγορά εφικτή για ευρύτερες κατηγορίες πολιτών. Προβλέπεται κρατική επιδότηση για την αγορά του νέου οχήματος, δάνειο δεκαετούς διάρκειας με κρατική εγγύηση, καθώς και επιπλέον ενισχύσεις για ευάλωτες ομάδες ώστε να καλύψουν κόστη φόρτισης και υποδομών. Η κρατική εγγύηση για το δάνειο αποσυνδέει την αγορά ηλεκτρικού οχήματος από την τραπεζική αξιολόγηση, ανοίγοντας τον δρόμο για πολίτες με περιορισμένη πρόσβαση στον δανεισμό.
Το βασικό εισοδηματικό όριο για την ένταξη στο πρόγραμμα ξεκινά από τις 25.000 ευρώ ετησίως και μπορεί να φτάσει έως τις 30.000 ευρώ, ανάλογα με τα κοινωνικά χαρακτηριστικά του νοικοκυριού. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο τμήμα εργαζόμενων, ελεύθερων επαγγελματιών και συνταξιούχων εντάσσεται δυνητικά στον κύκλο των δικαιούχων. Η διαβάθμιση των εισοδηματικών κριτηρίων ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση κάνει το σχέδιο πιο ευέλικτο σε σχέση με προηγούμενες παρόμοιες πρωτοβουλίες. Παράλληλα, το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στα επιβατικά αυτοκίνητα, αλλά καλύπτει και επαγγελματικά οχήματα καθώς και δίκυκλα, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε δικαιούχου.
Ποιοι δικαιούνται και πώς εφαρμόζεται στην πράξη
Στο επίκεντρο του προγράμματος βρίσκονται οι λεγόμενοι «μεταφορικά ευάλωτοι», μια κατηγορία που καλύπτει ευρύ φάσμα του πληθυσμού. Δικαιούχοι είναι οικογένειες με παιδιά, κάτοικοι απομακρυσμένων, νησιωτικών ή ορεινών περιοχών, άτομα με αναπηρία ή ηλικιωμένοι, φοιτητές με χαμηλό εισόδημα, καθώς και μικρές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες με ανάγκες μεταφοράς. Ο ορισμός αυτός αναγνωρίζει ότι για ορισμένες κατηγορίες πολιτών το αυτοκίνητο δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα, ιδίως όπου δεν υπάρχουν αστικές συγκοινωνίες. Η στοχευμένη αυτή προσέγγιση αντικατοπτρίζει μια κοινωνικά ευαίσθητη πολιτική ενεργειακής μετάβασης.
Το ΚΚΣ παρουσιάζει συγκεκριμένα παραδείγματα για το πώς λειτουργεί στην πράξη. Μια τρίτεκνη οικογένεια σε νησί με εισόδημα 28.000 ευρώ μπορεί να λάβει επιδότηση για νέο ηλεκτρικό SUV. Ένας επαγγελματίας ελαιοχρωματιστής με παλιό φορτηγάκι δικαιούται στήριξη για νέο ηλεκτρικό van και εγκατάσταση φορτιστή. Ένας συνταξιούχος σε χωριό με εισόδημα 17.000 ευρώ έχει τη δυνατότητα να αντικαταστήσει ένα 21ετές αυτοκίνητο με νέο μικρό ηλεκτρικό μοντέλο. Τέλος, μια φοιτήτρια στην Αθήνα μπορεί να επιδοτηθεί για ηλεκτρικό σκούτερ ή ποδήλατο, εφόσον πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια. Τα παραδείγματα αυτά αναδεικνύουν τη διαβαθμισμένη λογική του σχεδίου: η επιδότηση δεν αφορά μόνο όσους αγοράζουν ΙΧ, αλλά και όσους χρησιμοποιούν δίκυκλα ή επαγγελματικά οχήματα.
Χρονοδιάγραμμα και επόμενα βήματα
Η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος τοποθετείται μέσα στο 2026, με στόχο τη σταδιακή επέκτασή του σε πανελλαδικό επίπεδο. Το ΚΚΣ βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε φάση δημόσιας διαβούλευσης, κατά την οποία πολίτες, φορείς και επιχειρήσεις μπορούν να καταθέσουν απόψεις και προτάσεις για τη διαμόρφωση της τελικής μορφής του. Η επέκταση του δικτύου φόρτισης αποτελεί αναγκαία συνθήκη επιτυχίας, ιδίως για τις απομακρυσμένες περιοχές όπου η πρόσβαση σε σταθμούς φόρτισης παραμένει περιορισμένη. Ο συνδυασμός επιδότησης αγοράς, κρατικής εγγύησης δανείου και ενίσχυσης υποδομών φόρτισης δείχνει ότι το σχέδιο σχεδιάστηκε με γνώμονα τη βιώσιμη μετάβαση και όχι απλώς την προσωρινή τόνωση της αγοράς αυτοκινήτου.
