Η κυβέρνηση της Χιλής ανακοίνωσε την Πέμπτη 16 Απριλίου 2026 την πρόθεσή της να εντατικοποιήσει τις απελάσεις παράτυπων μεταναστών, έπειτα από την πρώτη πτήση που μετέφερε 40 αλλοδαπούς στην Κολομβία, τη Βολιβία και τον Ισημερινό. Ο ακροδεξιός πρόεδρος Χοσέ Αντόνιο Καστ, που ανέλαβε την εξουσία τον Μάρτιο του 2026, εφαρμόζει την πολιτική σκληρής γραμμής που είχε υποσχεθεί κατά την προεκλογική περίοδο, συνδέοντας την παράτυπη μετανάστευση με την αύξηση της εγκληματικότητας στη χώρα.
Διαβάστε επίσης: Οικογένεια αποκλείστηκε σε πτήση: Δικαστήριο διατάζει ποινική δίωξη αεροπορικής
Τι έγινε: Η πρώτη πτήση και τα επόμενα βήματα
Η πτήση της 16ης Απριλίου αποτέλεσε την εναρκτήρια κίνηση μιας ευρύτερης εκστρατείας που σχεδιάζει η κυβέρνηση Καστ για τη μαζική απέλαση παράτυπων μεταναστών. Οι 40 επιβάτες που επιβιβάστηκαν στο αεροσκάφος κατευθύνθηκαν προς τρεις γειτονικές χώρες της Λατινικής Αμερικής, σε μια επιχείρηση που συντόνισε η αστυνομική υπηρεσία PDI. Ο υφυπουργός Εσωτερικών Μάξιμο Πάβες διευκρίνισε στον Τύπο ότι οι απελάσεις δεν θα περιορίζονται αποκλειστικά σε αεροπορικές πτήσεις, αλλά θα γίνονται και «με λεωφορεία», δηλαδή μέσω χερσαίων οδών. Ωστόσο, ο υφυπουργός δεν προσδιόρισε ούτε χρονοδιάγραμμα ούτε συνολικό αριθμό-στόχο για τις επερχόμενες απελάσεις.
Ο ίδιος ο πρόεδρος Καστ, στο πρώτο διάγγελμά του προς το έθνος την Τετάρτη το βράδυ, χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη πτήση «την πρώτη μακράς σειράς», υπογραμμίζοντας ότι παράτυποι μετανάστες θα αποχωρούν «συνεχώς» από τη χώρα. Παράλληλα, τις πρώτες ημέρες της προεδρίας του, ο Καστ είχε ανακοινώσει την έναρξη κατασκευής τάφρων στα σύνορα με το Περού και τη Βολιβία, με στόχο την αποτροπή νέων παράτυπων εισόδων. Επιπλέον, η νέα κυβέρνηση ανέστειλε τις διαδικασίες απόκτησης εγγράφων νόμιμης παραμονής για περίπου 180.000 αλλοδαπούς που βρίσκονταν σε εκκρεμότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εθνικής υπηρεσίας μετανάστευσης, υπολογίζεται ότι στη Χιλή διαμένουν παράτυπα πάνω από 330.000 μετανάστες, με τους υπηκόους της Βενεζουέλας να αποτελούν την πλειονότητα. Μετά τη νίκη του Καστ στις εκλογές του Δεκεμβρίου 2025, περίπου 2.180 Βενεζουελάνοι εγκατέλειψαν οικειοθελώς τη χώρα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία. Το Σαντιάγο δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με το Καράκας από το 2024, γεγονός που καθιστά πολύπλοκη την αναγκαστική επαναπατρισμό Βενεζουελάνων, οδηγώντας την κυβέρνηση να δίνει προτεραιότητα στην οικειοθελή αναχώρησή τους.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Συνέχεια ή ρήξη με το παρελθόν;
Παρά τη ρητορική της «σκληρής γραμμής», αναλυτές επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση Καστ δεν έχει, ως αυτό το στάδιο, αποκλίνει ουσιαστικά από τις πρακτικές προηγούμενων κυβερνήσεων. Ο Χουάν Πάμπλο Ραματσιότι, εκτελεστικός διευθυντής του Κέντρου Πολιτικής για τη Μετανάστευση, εκτιμά ότι δεν υπάρχει ακόμη ουσιαστική ρήξη με την πολιτική των προκατόχων. Στοιχεία από την εθνική υπηρεσία μετανάστευσης επιβεβαιώνουν αυτήν την εκτίμηση: επί της προεδρίας του δεξιού Σεμπαστιάν Πινιέρα (2018-2022) απελάθηκαν 6.668 μετανάστες, ενώ επί του αριστερού Γκαμπριέλ Μπόριτς (2022-2026) απελάθηκαν 4.544.
Ο Ραματσιότι προχώρησε και σε μια αποκαλυπτική αριθμητική ανάλυση: αν η κυβέρνηση διεξάγει τρεις πτήσεις μηνιαίως με 40 επιβάτες η καθεμία, το σύνολο των απελαθέντων σε ετήσια βάση δεν θα ξεπερνά τους 1.500 ανθρώπους. Με δεδομένο ότι στη Χιλή ζουν παράτυπα πάνω από 330.000 μετανάστες, ο ρυθμός αυτός φαίνεται να απέχει πολύ από την εξαγγελία «εντατικοποίησης» που επικαλείται η κυβέρνηση. Η σύγκριση αυτή αναδεικνύει τη διαφορά ανάμεσα στη ρητορική και στις πρακτικές δυνατότητες εφαρμογής της νέας πολιτικής.
Σε νομοθετικό επίπεδο, η κυβέρνηση Καστ προετοιμάζει δύο σχέδια νόμου που αναμένεται να κατατεθούν στο κοινοβούλιο το προσεχές διάστημα. Το πρώτο θα ποινικοποιεί την παράτυπη είσοδο στη χώρα, ενώ το δεύτερο θα προβλέπει ποινικές κυρώσεις για όσους τη διευκολύνουν. Αν τελικά ψηφιστούν, τα δύο αυτά νομοσχέδια θα αποτελέσουν την πιο σαφή νομοθετική ρήξη με το προηγούμενο πλαίσιο και θα δώσουν εργαλεία για πιο συστηματική αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης στη Χιλή.
Τι ακολουθεί: Νόμοι, τάφροι και διπλωματικές περιπλοκές
Η κυβέρνηση Καστ έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή μέτρα υποδομής στα σύνορα, με την κατασκευή τάφρων στα σύνορα με Περού και Βολιβία να βρίσκεται σε εξέλιξη. Ταυτόχρονα, η αναστολή των διαδικασιών νομιμοποίησης για 180.000 αλλοδαπούς δημιουργεί μια ευρεία γκρίζα ζώνη, καθώς χιλιάδες άνθρωποι παραμένουν σε νομικό κενό. Η ιδιαίτερα περίπλοκη περίπτωση των Βενεζουελάνων, που αποτελούν την κυρίαρχη εθνότητα στους παράτυπους μετανάστες, απαιτεί διπλωματικές λύσεις που η απουσία σχέσεων με το Καράκας καθιστά ιδιαίτερα δύσκολες. Η επόμενη περίοδος θα κριθεί από την ταχύτητα προώθησης των νομοσχεδίων στο κοινοβούλιο και την κλίμακα των απελάσεων που θα υλοποιηθούν στην πράξη.
