Νέες προκλητικές δηλώσεις για την Κύπρο εξαπέλυσε ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν την Πέμπτη 16 Απριλίου 2026, ζητώντας να μην καταστεί μόνιμη η παρουσία των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων στο νησί. Ο Τούρκος πρόεδρος έκανε αυτές τις δηλώσεις στο πλαίσιο συνάντησης που είχε με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη του ψευδοκράτους Τουφάν Ερχιουρμάν στο Προεδρικό Γραφείο Ντολμάμπαχτσε στην Κωνσταντινούπολη. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται λίγες μέρες μετά τη στοχοποίηση από την Άγκυρα της τριμερούς συνεργασίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.
Τι είπε ο Ερντογάν για τις ευρωπαϊκές δυνάμεις στην Κύπρο
Ο Ερντογάν δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «οι στρατιωτικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί στην Κύπρο από ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες με το πρόσχημα του πολέμου στο Ιράν δεν θα πρέπει να είναι μόνιμες». Η τοποθέτηση αυτή αφορά τη στρατιωτική παρουσία που έχει δημιουργηθεί στην Κυπριακή Δημοκρατία αποκλειστικά μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή και τις απειλές που αντιμετώπισε το νησί από ιρανικά drones. Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος τόνισε ότι η Τουρκία είναι «έτοιμη να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα» για την υπεράσπιση της λεγόμενης «ΤΔΒΚ», χρησιμοποιώντας τον όρο που η Άγκυρα αποδίδει στο ψευδοκράτος. Πρόσθεσε δε ότι η Άγκυρα «δεν θα επιτρέψει ποτέ να παραβιαστούν τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων».
Η συνάντηση Ερντογάν–Ερχιουρμάν στο Ντολμάμπαχτσε επικεντρώθηκε στις διμερείς σχέσεις και σε περιφερειακά ζητήματα, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης. Ο Τούρκος πρόεδρος συνοδευόταν από υψηλόβαθμα στελέχη, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Πληροφοριών ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν, ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας Ακίφ Τσαγκάταϊ Κιλίτς, ο διευθυντής επικοινωνίας Μπουρχανετίν Ντουράν και ο επικεφαλής σύμβουλος Ζαφέρ Τσουμπουκτσού. Η σύνθεση της αντιπροσωπείας καταδεικνύει το βάρος που αποδίδει η Άγκυρα στο Κυπριακό και στις εξελίξεις στην ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών δυνάμεων δεν έγινε στο κενό. Από τις πρώτες ημέρες του πολέμου στο Ιράν, η Ελλάδα έσπευσε να ενισχύσει την άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, στέλνοντας αρχικά τέσσερα μαχητικά αεροσκάφη F-16 και τις φρεγάτες «ΚΙΜΩΝ» και «ΨΑΡΑ». Στη συνέχεια, τα δύο αυτά πλοία επέστρεψαν και στη θέση τους στάλθηκε η φρεγάτα «ΕΛΛΗ», εξοπλισμένη με το σύστημα αντι-drone «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ». Την Ελλάδα ακολούθησαν η Γαλλία, η Ιταλία, η Βρετανία, η Ισπανία και η Ολλανδία, που έστειλαν και αυτές πολεμικά πλοία στην ανατολική Μεσόγειο.
Αντιδράσεις και το ευρύτερο πλαίσιο των τουρκικών προκλήσεων
Η Άγκυρα αντέδρασε έντονα από την πρώτη στιγμή στην ανάπτυξη των ευρωπαϊκών δυνάμεων, επικαλούμενη μάλιστα τις Συνθήκες Εγγύησης και κατηγορώντας την Κυπριακή Δημοκρατία ότι με τις πολιτικές συμμαχιών που διατηρεί θέτει η ίδια σε κίνδυνο το νησί. Έντονη υπήρξε επίσης η ενόχληση της Τουρκίας από τις δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, ο οποίος είχε τονίσει ότι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις στο νησί έχουν στόχο την άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας και «όλων των νόμιμων κατοίκων του νησιού», συμπεριλαμβανομένων και των Τουρκοκυπρίων. Αξιοσημείωτο είναι ότι πολλές μέρες αφότου οι ελληνικές δυνάμεις έφτασαν στην Κύπρο, η Τουρκία έστειλε και εκείνη μαχητικά F-16 στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού.
Οι σημερινές δηλώσεις Ερντογάν έρχονται μέσα σε ένα κλίμα αυξημένης έντασης στην ανατολική Μεσόγειο, με την Άγκυρα να επιχειρεί να αμφισβητήσει το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να δέχεται αμυντική βοήθεια από τους ευρωπαίους εταίρους της. Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι η παρουσία των συμμαχικών δυνάμεων αποτελεί αμιγώς αμυντική κίνηση απέναντι στις απειλές που εκπορεύονται από τον πόλεμο στο Ιράν και δεν στρέφεται εναντίον κανενός. Η ελληνική κυβέρνηση έχει διαχειριστεί με ψυχραιμία και αποφασιστικότητα τις τουρκικές αντιδράσεις, διατηρώντας σταθερά το αμυντικό αποτύπωμά της στο νησί.
Τι αναμένεται να ακολουθήσει
Οι δηλώσεις Ερντογάν αναμένεται να βρουν απάντηση από την Αθήνα και τη Λευκωσία, καθώς τόσο η Ελλάδα όσο και η Κυπριακή Δημοκρατία έχουν καταστήσει σαφές ότι η ανάπτυξη των συμμαχικών δυνάμεων θα παραμείνει για όσο διάστημα η απειλή από τον πόλεμο στο Ιράν εξακολουθεί να υφίσταται. Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί από κοντά τις τουρκικές κινήσεις, ενώ η παρουσία πλοίων από Γαλλία, Βρετανία, Ολλανδία και Ισπανία στην ανατολική Μεσόγειο καταδεικνύει τη συλλογική ευρωπαϊκή βούληση για προστασία κράτους-μέλους που βρίσκεται υπό πίεση. Η φρεγάτα «ΕΛΛΗ» με το αντι-drone σύστημα «ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ» παραμένει στη θέση της, αποτελώντας έμπρακτη απόδειξη της ελληνικής δέσμευσης απέναντι στην ασφάλεια της Κύπρου.
