Ο Λίβανος βρίσκεται σε κατάσταση έντονης ανησυχίας, καθώς η εκεχειρία με το Ισραήλ παραμένει σε μεγάλο βαθμό «στα χαρτιά». Οι πολεμικές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο συνεχίζονται, παρά τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση που είχε δημιουργήσει η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Λιβανέζος πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ αναχωρεί από τη Βηρυτό με προορισμό το Παρίσι, όπου θα συναντηθεί με τον Γάλλο Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, αναζητώντας διπλωματική υποστήριξη για την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Τι γίνεται στον νότιο Λίβανο
Παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, ο ισραηλινός στρατός φέρεται να συνεχίζει επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο χρησιμοποιώντας τόσο χερσαίες δυνάμεις όσο και πυροβολικό. Καταγράφονται παράλληλα κατεδαφίσεις κατοικιών στην ευρύτερη περιοχή, επιδεινώνοντας την ανθρωπιστική κατάσταση. Στη νότια πόλη Ναμπατίγια, κάτοικοι που επιστρέφουν στα σπίτια τους μετά από 45 ημέρες απουσίας αντικρίζουν σπασμένα τζάμια και φθορές, με έντονη συγκίνηση για όσα βρίσκουν ακόμη ανέπαφα.
Το κεντρικό ερώτημα που απασχολεί τη διεθνή κοινότητα είναι κατά πόσο οι συνεχιζόμενες αυτές εχθροπραξίες — από τα σύνορα έως την αποκαλούμενη από το Ισραήλ «κίτρινη γραμμή» — συνιστούν παραβίαση της ισχύουσας εκεχειρίας. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα έχει κρίσιμες νομικές και διπλωματικές προεκτάσεις για το μέλλον της ειρήνης στην περιοχή. Ωστόσο, καμία από τις εμπλεκόμενες πλευρές δεν έχει δώσει σαφή απάντηση, αφήνοντας τη συμφωνία να αιωρείται σε αβέβαιο έδαφος.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανησυχία για το ενδεχόμενο η προσωρινή ζώνη ασφαλείας που δημιούργησε το Ισραήλ στον νότο να μετατραπεί σε μόνιμη εδαφική κατοχή. Αυτός ο φόβος έχει ενισχύσει τις διπλωματικές κινήσεις της κυβέρνησης Σαλάμ, η οποία επιδιώκει να συγκεντρώσει διεθνή στήριξη για τη διαφύλαξη των συνόρων και της κυριαρχίας του Λιβάνου.
Αντιδράσεις και γεωπολιτικό πλαίσιο
Τόσο η κυβέρνηση του Λιβάνου όσο και η Χεζμπολάχ απορρίπτουν κατηγορηματικά το ενδεχόμενο μόνιμης ισραηλινής παρουσίας στον νότο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διασφάλισης της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ έχει αποστείλει σαφές μήνυμα για τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλη τη χώρα. Η οργάνωση εκφράζει παράλληλα την πεποίθηση ότι το Ιράν θα θέσει και το ζήτημα του Λιβάνου στο τραπέζι των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, υπερασπιζόμενο τα γεωπολιτικά του συμφέροντα στην περιοχή.
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό σκηνικό, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θεωρούνται καθοριστικές για τη διατήρηση της εκεχειρίας στον Λίβανο. Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ προσθέτει επιπλέον ένταση στο ήδη φορτισμένο κλίμα, ενώ σύμφωνα με αναλυτές, το μέτωπο του Λιβάνου είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η έκβαση των αμερικανο-ιρανικών επαφών ενδέχεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό αν η εκεχειρία θα αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο ή θα παραμείνει ένα διπλωματικό κείμενο χωρίς εφαρμογή.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Ελιζέ έχει ήδη εκφράσει τη στήριξή του στην εδαφική ακεραιότητα του Λιβάνου και στις προσπάθειες της κυβέρνησης. Παράλληλα, καταγράφηκε τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Προέδρου του Λιβάνου και του Αιγύπτιου Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι, υποδηλώνοντας την ευρύτερη αραβική ανησυχία για τις εξελίξεις.
Τι ακολουθεί
Ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ αναμένεται να έχει συνομιλίες όχι μόνο με τον Μακρόν αλλά και με άλλους Ευρωπαίους αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Γαλλία. Στόχος της διπλωματικής αυτής περιοδείας είναι η κινητοποίηση διεθνούς πίεσης για την πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας και την αποτροπή της μόνιμης ισραηλινής παρουσίας στον νότο. Η επιτυχία ή αποτυχία αυτών των επαφών θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της κατάστασης τις επόμενες κρίσιμες εβδομάδες.
