Νέα ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν προκαλούν οι τελευταίες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να μη παρατείνει την εκεχειρία που βρίσκεται σε ισχύ εδώ και λίγες μόλις ημέρες. Μιλώντας σε δημοσιογράφους επί του προεδρικού αεροσκάφους, κατά την επιστροφή του στην Ουάσινγκτον από το Φοίνιξ, ο Τραμπ εξέπεμψε αντικρουόμενα μηνύματα: από τη μία μιλούσε για «καλά νέα» και ελπιδοφόρες εξελίξεις, από την άλλη προειδοποιούσε για επανέναρξη βομβαρδισμών. Η αβεβαιότητα που περιβάλλει τη διπλωματική διαδικασία παραμένει υψηλή, ενώ το χρονικό παράθυρο στενεύει επικίνδυνα.
«Ίσως να μην την παρατείνω, αλλά ο αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια θα παραμείνει», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, προσθέτοντας με ανησυχητική σαφήνεια: «Υπάρχει λοιπόν αποκλεισμός και δυστυχώς πρέπει να αρχίσουμε να ρίχνουμε ξανά βόμβες». Η δήλωση αυτή ήρθε ως αντίβαρο στις πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις που είχε εκφράσει λίγο νωρίτερα ο ίδιος, δημιουργώντας σύγχυση για τις πραγματικές προθέσεις της Ουάσινγκτον. Η εκεχειρία, ωστόσο, παραμένει σε ισχύ προς το παρόν, με τις διπλωματικές επαφές να συνεχίζονται εντατικά.
«Καλά νέα» και αινιγματικές αναφορές σε συμφωνία
Λίγο πριν από τις απειλητικές δηλώσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε μιλήσει με ορατή αισιοδοξία για «αρκετά καλά νέα» από το μέτωπο των διαπραγματεύσεων με Τεχεράνη. «Είχαμε καλά νέα πριν από 20 λεπτά. Φαίνεται ότι τα πάμε πολύ καλά στο θέμα του Ιράν και το κυριότερο είναι ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα», είπε, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ θα είναι «πολύ χαρούμενος» για τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, μια αναφορά που παραπέμπει στη γεωπολιτική σημασία της περιοχής για την παγκόσμια ναυτιλία και εμπόριο. Παράλληλα, εξέφρασε την πεποίθησή του ότι μια συμφωνία «βγάζει νόημα» και πως οι συνομιλίες θα συνεχιστούν κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ αναφέρθηκε και στο κρίσιμο ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου που κατέχει το Ιράν, διευκρινίζοντας ότι τα αποθέματα αυτά θα μεταφερθούν στις ΗΠΑ στο πλαίσιο οποιασδήποτε τελικής συμφωνίας. Μιλώντας σε εκδήλωση της συντηρητικής οργάνωσης Turning Point στην Αριζόνα, είπε χαρακτηριστικά: «Θα πάμε μαζί με το Ιράν για να ανακτήσουμε το εμπλουτισμένο ουράνιο και θα το φέρουμε πίσω στις ΗΠΑ πολύ σύντομα». Η δέσμευση αυτή αποτελεί έναν από τους βασικούς όρους που θέτει η Ουάσινγκτον στις διαπραγματεύσεις, καθώς η αποτροπή πυρηνικής ανάπτυξης παραμένει αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.
Αδιέξοδο ή διπλωματική διέξοδος;
Ωστόσο, το τοπίο παραμένει ομιχλώδες, με αντιφατικές δηλώσεις να διαδέχονται η μία την άλλη σε διάστημα ωρών. Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν θα υπάρξουν οικονομικά ανταλλάγματα στο πλαίσιο της συμφωνίας που διαπραγματεύεται η Ουάσινγκτον με την Τεχεράνη, αποκλείοντας έτσι σενάρια οικονομικής αποζημίωσης για το Ιράν. Παράλληλα, εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι «δεν απομένουν πολλές σημαντικές διαφορές» με την ιρανική πλευρά — μια εκτίμηση που, αν επιβεβαιωθεί, θα σήμαινε ότι η διαδικασία βρίσκεται σε πολύ πιο προχωρημένο στάδιο από ό,τι δείχνουν οι εξωτερικές ενδείξεις. Η Τετάρτη έχει οριστεί ανεπίσημα ως η καθοριστική ημερομηνία για την επίτευξη μακροπρόθεσμης συμφωνίας, διαφορετικά η εκεχειρία ενδέχεται να μην παραταθεί.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις, καθώς η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Η τύχη της εκεχειρίας, η πορεία των διαπραγματεύσεων και η στάση τόσο της Τεχεράνης όσο και της Ουάσινγκτον τις επόμενες ημέρες θα κρίνουν αν ο πόλεμος θα βρει διπλωματική διέξοδο ή αν η περιοχή θα βυθιστεί εκ νέου σε ανοιχτή σύγκρουση. Ο Τραμπ, με το χαρακτηριστικό του ύφος, φαίνεται να κρατά όλες τις επιλογές ανοιχτές.
