Προκλητικές δηλώσεις εξαπέλυσε ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στο Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας την Πέμπτη 17 Απριλίου 2026, βάζοντας στο στόχαστρο τόσο την Ελλάδα όσο και την Κύπρο. Ο Τούρκος πρόεδρος επανέλαβε τις γνωστές θέσεις της Άγκυρας για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, χαρακτήρισε τη μειονότητα της Θράκης ως «τουρκική» και αναφέρθηκε στην ελληνική στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο. Παράλληλα, τοποθετήθηκε για τις εξελίξεις σε Μέση Ανατολή, Ουκρανία και Στενά του Ορμούζ, παρουσιάζοντας την Τουρκία ως ειρηνευτικό παράγοντα στην περιοχή.
Τι είπε ο Ερντογάν για Αιγαίο, Κύπρο και Θράκη
Μιλώντας στο Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας, ο Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία «απορρίπτει μονομερείς και μαξιμαλιστικές προσεγγίσεις που επιδιώκουν να αποκλείσουν την Τουρκία και την ΤΔΒΚ» από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Πρόσθεσε ότι η χώρα του επιθυμεί να δει τις δύο αυτές θαλάσσιες περιοχές ως «θάλασσα σταθερότητας και ευημερίας», ωστόσο κατέστησε σαφές ότι αυτό δεν είναι εφικτό χωρίς την πλήρη συμμετοχή της Άγκυρας. Ο ίδιος εμφανίστηκε ανοιχτός σε συνεργασία με γειτονικές χώρες στους τομείς της ενέργειας και της συνδεσιμότητας, μέσω «πρωτοποριακών έργων», χωρίς ωστόσο να παραχωρεί ούτε εκατοστό από τις γνωστές τουρκικές θέσεις.
Για την Κύπρο, ο Ερντογάν επανέλαβε ότι «υπάρχουν δύο ξεχωριστοί λαοί και δύο ξεχωριστά κράτη στο νησί», αναγνωρίζοντας de facto την αυτοαποκαλούμενη «ΤΔΒΚ». Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η αναφορά του στις ευρωπαϊκές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί στην Κύπρο από τις αρχές Μαρτίου 2026 λόγω του πολέμου στο Ιράν — ανάμεσά τους και ελληνικές — τονίζοντας ότι αυτές «δεν πρέπει να γίνουν μόνιμες». Τη Τετάρτη 16 Απριλίου, ο Τούρκος πρόεδρος είχε συναντηθεί με τον ηγέτη του ψευδοκράτους, στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα για τις προθέσεις της Άγκυρας.
Στρέφοντας το βλέμμα του προς την Ελλάδα, ο Ερντογάν μίλησε για «θετική ατμόσφαιρα» στις διμερείς σχέσεις, αλλά δεν παρέλειψε να επαναφέρει το αγκάθι της Δυτικής Θράκης. Χαρακτήρισε τη μειονότητα της περιοχής ως «τουρκική» και κατηγόρησε την Αθήνα για «παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» σε βάρος της. Ζήτησε μάλιστα η «θετική ατμόσφαιρα» που έχει διαμορφωθεί να αξιοποιηθεί και για την «επίλυση» αυτού του ζητήματος, σε μια τακτική που η Αθήνα αντιμετωπίζει ως αδικαιολόγητη ανάμειξη στα εσωτερικά της.
Αντιδράσεις και ευρύτερο πλαίσιο δηλώσεων
Πέρα από τα ελληνοτουρκικά, ο Ερντογάν ανέπτυξε ευρείες απόψεις για την παγκόσμια τάξη πραγμάτων, παρουσιάζοντας τον εαυτό του και την Τουρκία ως φορείς ειρήνης σε μια κλιμακούμενη διεθνή αστάθεια. Υποστήριξε ότι ο κόσμος βιώνει διπλή κρίση — «ισχύος» αλλά και «προσανατολισμού» — και ότι οι διεθνείς μηχανισμοί αδυνατούν να προστατεύσουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και την παγκόσμια ασφάλεια. Ως παράδειγμα της κατάρρευσης του διεθνούς συστήματος ανέφερε τη Γάζα μετά την 7η Οκτωβρίου, χαρακτηρίζοντας τα γεγονότα εκεί «γενοκτονία».
Για την εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο Ερντογάν την χαρακτήρισε «παράθυρο ευκαιρίας» που πρέπει να αξιοποιηθεί για μόνιμη ειρήνη. Τόνισε ότι ο διάλογος δεν πρέπει να αντικατασταθεί από τη βία, και κάλεσε όλες τις πλευρές να προχωρήσουν σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, τονίζοντας ότι η πρόσβαση των χωρών του Κόλπου στις διεθνείς θάλασσες δεν πρέπει να περιορίζεται και ότι το εμπόριο πρέπει να ρέει ανεμπόδιστα.
Ο Ερντογάν υπογράμμισε επίσης ότι η Τουρκία «αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Ευρώπης» και επανέλαβε τον στόχο της πλήρους ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καλώντας παράλληλα την ΕΕ να «ξεπεράσει την κρίση προσανατολισμού της». Χαρακτήρισε την Τουρκία «κλειδί για την ειρήνη» στην περιοχή, και δήλωσε ότι η Άγκυρα είναι έτοιμη να στηρίξει πρωτοβουλίες που θα διευκολύνουν την επανέναρξη διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία.
Τι ακολουθεί
Οι δηλώσεις Ερντογάν στο Φόρουμ της Αττάλειας έρχονται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την περιοχή, με τον πόλεμο στο Ιράν να έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα και στην Κύπρο. Η ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων — μεταξύ των οποίων και ελληνικές — στο νησί από τις αρχές Μαρτίου 2026 αποτελεί πηγή τριβής με την Άγκυρα, η οποία επιμένει ότι δεν πρέπει η παρουσία αυτή να παγιωθεί. Η Αθήνα παρακολουθεί με προσοχή τις εξελίξεις, διατηρώντας ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, ενώ οι τουρκικές προκλήσεις για τη Θράκη και το Αιγαίο παραμένουν σταθερές συντεταγμένες της διμερούς σχέσης.
