Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εξέδωσε την 15η Απριλίου 2026 την έκθεση Fiscal Monitor, στην οποία αναγνωρίζει την Ελλάδα ως ένα από τα ελάχιστα παραδείγματα επιτυχούς δημοσιονομικής εξυγίανσης σε παγκόσμιο επίπεδο. Την ίδια μέρα, το ελληνικό Δημόσιο βγήκε στις αγορές και άντλησε 250 εκατομμύρια ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη διατηρημένη εμπιστοσύνη των επενδυτών στη χώρα.
Τι έδειξε η έκθεση Fiscal Monitor
Σε μια εποχή που το δημόσιο χρέος των αναπτυγμένων οικονομιών εκτοξεύεται, η Ελλάδα ακολουθεί αντίθετη πορεία. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, το ελληνικό χρέος θα μειωθεί θεαματικά από το 145,7% του ΑΕΠ το 2025 στο 110,9% το 2031 — επίπεδο κάτω από τον μέσο όρο των αναπτυγμένων οικονομιών. Πρόκειται για μείωση άνω των 35 ποσοστιαίων μονάδων σε έξι χρόνια, επίδοση που δεν παρατηρείται σε καμία άλλη ανεπτυγμένη χώρα. Το χρέος προβλέπεται να υποχωρήσει στο 136,9% το 2026 και στο 130,3% το 2027, συνεχίζοντας την πτωτική τροχιά.
Κινητήριος μοχλός αυτής της επίδοσης είναι τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα που διατηρεί η Ελλάδα. Το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε το 4,4% του ΑΕΠ το 2025 και, παρά την προβλεπόμενη σταδιακή αποκλιμάκωση — στο 3,8% το 2026, στο 3,1% το 2027 και στο 2,7% το 2031 — θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα. Η ανατροπή είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή αν ληφθεί υπόψη ότι η Ευρωζώνη συνολικά αναμένεται να έχει πρωτογενές έλλειμμα καθ’ όλη αυτή την περίοδο, το οποίο μειώνεται μεν από 1,4% το 2025 σε 0,6% το 2031, αλλά παραμένει αρνητικό.
Σε αντίθεση με την ελληνική εικόνα, οι ΗΠΑ βρίσκονται στην αιχμή της παγκόσμιας χρεωτικής επέκτασης. Το αμερικανικό χρέος αναμένεται να εκτιναχθεί από 123,9% του ΑΕΠ το 2025 στο 142,1% το 2031, με δημοσιονομικό έλλειμμα γενικής κυβέρνησης 7% έως 8% του ΑΕΠ χωρίς κανένα σχέδιο εξυγίανσης στον ορίζοντα. Ανάλογη πορεία ακολουθεί και η Κίνα, με συνολικό έλλειμμα κοντά στο 8% του ΑΕΠ και χρέος που τείνει προς το 127% του ΑΕΠ έως το 2031.
Η παγκόσμια εικόνα και οι προειδοποιήσεις του Ταμείου
Το ΔΝΤ χτυπά καμπανάκι για την παγκόσμια δημοσιονομική κατάσταση. Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος έφτασε σχεδόν το 94% του ΑΕΠ το 2025 και, με βάση τις τρέχουσες τάσεις, θα αγγίξει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2029 — επίπεδο που παρατηρήθηκε για τελευταία φορά λίγο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το Ταμείο επισημαίνει μάλιστα ότι αυτή η εκτίμηση ήρθε έναν χρόνο νωρίτερα σε σχέση με ό,τι προβλεπόταν πριν από 12 μήνες. Σε σενάριο κρίσης, το χρέος σε κίνδυνο ενδέχεται να φτάσει ακόμη και το 117,2% του ΑΕΠ.
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει περαιτέρω το τοπίο. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι η σύγκρουση διαταράσσει τον ενεργειακό εφοδιασμό, σφίγγει τις χρηματοοικονομικές συνθήκες και φέρνει κυβερνήσεις μπροστά σε οδυνηρές επιλογές μεταξύ της προστασίας των πολιτών τους από τις αυξήσεις τιμών και της διατήρησης δημοσιονομικού περιθωρίου. «Οι δυναμικές του παγκόσμιου χρέους παραμένουν δυσμενείς. Αν και οι αυξήσεις στο χρέος επικεντρώνονται στην Κίνα και τις ΗΠΑ, αδυναμίες υπάρχουν ευρύτερα», τονίζει το Ταμείο. Ωστόσο, το Ταμείο υπογραμμίζει ότι τα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, εστιάζοντας σε όσους πλήττονται περισσότερο.
Παράλληλα, το ΔΝΤ στέλνει σαφές μήνυμα προς τις κυβερνήσεις: «Οι αγορές γίνονται λιγότερο συγχωρητικές». Οι επενδυτές αμφισβητούν όλο και περισσότερο την έννοια της απεριόριστης ικανότητας δανεισμού, ακόμη και για μεγάλες αναπτυγμένες οικονομίες. Το παράδειγμα της Ιαπωνίας, με τα επεισόδια αναθεώρησης τιμολόγησης που παρατηρήθηκαν πρόσφατα, λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι τα δημοσιονομικά ατοπήματα δεν μένουν ατιμώρητα.
Τι ακολουθεί για την Ελλάδα
Η πορεία αποκλιμάκωσης του ελληνικού χρέους προβλέπεται να συνεχιστεί σταθερά έως το 2031, το τελευταίο έτος των προβλέψεων του ΔΝΤ. Η Ελλάδα αναμένεται να κατεβεί κάτω από τον μέσο όρο των αναπτυγμένων οικονομιών — το 114,8% του ΑΕΠ που προβλέπεται για το 2031 — φτάνοντας στο 110,9%. Η επιτυχής έξοδος στις αγορές της 15ης Απριλίου 2026 με άντληση 250 εκατ. ευρώ επιβεβαιώνει ότι η εμπιστοσύνη των επενδυτών στα ελληνικά ομόλογα διατηρείται. Τα πρωτογενή πλεονάσματα θα συνεχίσουν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της δημοσιονομικής στρατηγικής, ακόμη και αν σταδιακά μειώνονται σε απόλυτα επίπεδα.
