Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα επανεκκινηθούν πριν από τη λήξη της εκεχειρίας την επόμενη εβδομάδα. Σε δηλώσεις του, χαρακτήρισε ως «ιδιαίτερα πιθανό» το σενάριο της ανάληψης νέων διαπραγματεύσεων για την επίλυση της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ο ανώτερος κλιμάκιο του ΟΗΕ επισήμανε ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση στο πρόβλημα και ότι το διεθνές κοινό πρέπει να επιδείξει ενότητα για τη διατήρηση της ειρήνης.
Ρεαλιστικές προσδοκίες για τις διαπραγματεύσεις
Ο Γκουτέρες υπογράμμισε ότι θα ήταν παράλογο να περιμένει κανείς ότι ένα τόσο σύνθετο και μακροχρόνιο πρόβλημα θα μπορούσε να επιλυθεί σε μία μόνο συνεδρία διαπραγμάτευσης. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ ανέφερε ότι οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει να συνεχιστούν και η εκεχειρία να διατηρηθεί καθώς προχωρούν οι συζητήσεις. Αυτή η θέση αντικατοπτρίζει την κατανόηση των δυσκολιών που προκύπτουν κατά την αντιμετώπιση τόσο περίπλοκων διεθνών ζητημάτων, όπου χρειάζεται επιμονή και διπλωματική δεξιότητα για την πρόοδος.
Διπλωματικές επαφές και ιστορικές ευκαιρίες
Παράλληλα, ο πρώτος προκαταρκτικός γύρος συνομιλιών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου ολοκληρώθηκε στην Ουάσινγκτον, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου. Στις επαφές συμμετείχαν ο πρέσβης του Ισραήλ Γεχιέλ Λάιτερ και η πρέσβης του Λιβάνου Νάντα Χαμαντέ Μοαουάντ, με διαμεσολαβητή τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συνάντηση ως «ιστορική ευκαιρία», ωστόσο προειδοποίησε ότι οι διπλωμάτες καλούνται να διαχειριστούν δεκαετίες ιστορίας και περίπλοκων διακρίσεων που θα δυσκολέψουν την πορεία προς συμφωνία.
Συνέχιση εχθροπραξιών παρά την εκεχειρία
Παρά τις ενθαρρυντικές διπλωματικές κινήσεις, οι εχθροπραξίες δεν έχουν σταματήσει πλήρως στην περιοχή. Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ, η φιλοϊρανική οργάνωση που δρα στον Λίβανο, συνεχίζουν να ανταλλάσσουν επιθέσεις κατά τη διάρκεια της δύο εβδομάδων εκεχειρίας που συμφωνήθηκε με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ και του Ιράν. Αυτές οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες δείχνουν τη δυσκολία της κατάστασης και τη σημασία της διατήρησης της διπλωματικής προσπάθειας παρά τα εμπόδια που προκύπτουν.
Πρόσφατες ενδείξεις για νέες συνομιλίες
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί τις νέες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν δυνατές ακόμη και μέσα στο επόμενο διήμερο, προσθέτοντας έτσι ισχυρές ενδείξεις ότι η ύστατη προσπάθεια για αποφυγή του πολέμου βρίσκεται προ των πυλών. Πληροφορίες που μετέδωσε το Bloomberg ανέφεραν ότι η Τεχεράνη, θέλοντας να αποφύγει πιθανό θερμό επεισόδιο που θα υπονόμευε νέες διαπραγματεύσεις, εξετάζει το ενδεχόμενο να παγώσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι «η μπάλα είναι στο γήπεδο της Τεχεράνης», ενώ ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν ανακοίνωσε την ετοιμότητα της χώρας του να συνεχίσει τις συνομιλίες.
Στρατιωτική παρουσία και ενεργειακές ανησυχίες
Στα Στενά του Ορμούζ, ο ναυτικός αποκλεισμός που επιβάλλουν οι ΗΠΑ είναι σε ισχύ από το απόγευμα της Δευτέρας, με τον Τραμπ να προειδοποιεί ότι όποιο ιρανικό πλοίο πλησιάσει τα στενά θα καταστραφεί. Σύμφωνα με τις πληροφορίες ασφαλείας, στον ναυτικό αποκλεισμό συμμετέχουν τουλάχιστον 15 αμερικανικά πολεμικά πλοία, η ακριβής θέση των οποίων δεν είναι δημόσια γνωστή. Ωστόσο, ενδέχεται από αυτά τα πλοία να μην συμμετέχουν όλα ή να συμμετέχουν σταδιακά στον αποκλεισμό. Αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι το Ιράν διαθέτει ως και 5000 νάρκες, γεγονός που καθιστά την επιχείρηση ελέγχου των στενών εξαιρετικά επικίνδυνη.
Οικονομικές επιπτώσεις και ενεργειακή κρίση
Ενώ στη χρηματιστηριακή αγορά το πετρέλαιο Brent διαπραγματεύεται κοντά στα 97-98 δολάρια, στη φυσική αγορά η τιμή του Forties Blend έχει εκτιναχθεί στα 149 δολάρια, αποκαλύπτοντας τους φόβους ενεργειακής ασφυξίας. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποιεί για «καταστροφή ζήτησης» με ρυθμούς που δεν έχουν παρατηρηθεί από την πανδημία, επειδή το πετρέλαιο είναι πανάκριβο και δυσεύρετο. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι πιθανή κλιμάκωση του πολέμου μπορεί να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε ύφεση, ενώ οι επενδυτές αγοράζουν ελπίδα οδηγώντας σε άνοδο τις μετοχές.
